Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) Başkanı Abdullah Eren, düzenlenen Türk Dünyası Diyalog Forumu’nda “Ortak Tarihten Ortak Geleceğe: Türk Dünyasında TİKA’nın Kalkınma Vizyonu” başlıklı sunumunda, bölge ülkelerinin kalkınma süreçlerini ve kurumun faaliyetlerini değerlendirdi.
Ekonomik gelişim verileri
Eren, Türk devletlerinin bağımsızlıklarının ardından siyasi istikrar, ekonomik dayanıklılık ve kurumsal kapasite alanlarında mesafe kat ettiğini söyledi. Azerbaycan ve Kazakistan’da kişi başına düşen milli gelirin 1993’ten bugüne belirgin biçimde yükseldiğini belirten Eren, Kırgızistan ve Özbekistan’da da benzer bir artışın yaşandığını aktardı.
TİKA’nın bugünkü yapısı
1992’de Türk dünyasıyla ilişkileri geliştirmek amacıyla kurulan TİKA’nın, ilk dönemde altyapı ve temel kalkınma ihtiyaçlarına odaklandığını hatırlatan Eren, kurumun bugün 53 ülkede 57 ofisle faaliyet gösterdiğini ve Afrika, Asya-Pasifik ile Latin Amerika’da da projeler yürüttüğünü ifade etti.
“Kalkınma işbirliği” yaklaşımı
Türk devletlerinin artık kendi kalkınma kuruluşlarına sahip olduğunu belirten Eren, bu nedenle ilişkilerde “kalkınma yardımı” yerine “kalkınma işbirliği” kavramının kullanıldığını söyledi. Projelerin yalnızca okul, hastane ve altyapı gibi fiziki yatırımlardan oluşmadığını, kamu kapasitesinin güçlendirilmesi ve teknik bilgi paylaşımının da bu sürecin parçası olduğunu kaydetti. Eren, Türk dünyasında idari ve sivil kapasiteye yönelik 100’ün üzerinde, eğitim alanında yaklaşık 1300, kültürel miras ve restorasyon alanında 1000’in üzerinde, sağlık alanında 700, tarım ve hayvancılıkta 400 civarında proje yürütüldüğünü, insani yardım alanında ise 3 binden fazla projeye imza atıldığını bildirdi. Kazakistan’da üniversitelerde Türkçe eğitiminin geliştirilmesi ve Kırgızistan’da gençlerin mesleki eğitimle istihdama katılımının desteklenmesi önceliklerden olarak sıralandı.
Toplumsal dayanışma vurgusu
Eren, iş birliğinin yalnızca ekonomik göstergelerle ölçülemeyeceğini, asıl unsurun toplumsal dayanışma olduğunu belirtti. Ortak tarih, ortak hafıza ve son dönemde Karabağ’ın azat edilmesinin ülkeleri birbirine bağlayan temel değerler olarak öne çıktığını söyledi.
Kapasite gelişimi ve kriz desteği
Projelerin ardından yönetimin yerel kurumlara devredildiğini ve muhatap kurumların kapasitesinin arttığını anlatan Eren, bu sayede ortak projelerin daha profesyonel biçimde yürütüldüğünü ifade etti. Doğal afet ve kriz dönemlerinde TİKA’nın ilgili ülkelerde yer aldığını da kaydeden Eren, Türkiye’nin İslam ve Türk dünyası içindeki konumuna dikkat çekti.
