İstanbul’da Palazzo di Venezia’da düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” başlıklı etkinlikte, TÜBA Konsey Üyesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi’nin eski rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker adına katıldı. Program açılışında Türkiye’deki İtalya Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu protokol konuşmaları yaptı.
Koyuncu, iki ülke arasındaki ilişkilerin bugünkü diplomatik temaslar ve ticari anlaşmalarla sınırlı olmadığını, Akdeniz’in ortak geçmişi, yüzyıllar boyunca gelişen ticaret ağları ve kültürel etkileşimle beslenen çok katmanlı bir tarihe dayandığını vurguladı. Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyıldaki ticari ve finansal bağlara, 20. yüzyıldaki siyasi ve ekonomik dönüşümlerden günümüz iş birliklerine uzanan süreci değerlendirdi.
Tarihsel Belgeler ve Akademik İş Birliği
Koyuncu, 1963’te Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında imzalanan Ankara Anlaşması’nı ilişkilerin gelişiminde önemli bir dönüm noktası olarak tanımladı. Konuşmasında, TÜBA tarafından yayımlanan “Venedik Elçileri Raporları (1512–1789)” adlı eserin de önemine dikkat çekti. Venedik ve Vatikan arşivlerinde korunan diplomatik raporlara dayanan çalışmanın Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarına ışık tuttuğunu belirtti.
Koyuncu, Roma’da katıldığı Avrupa Birliği destekli Water4All projesine de değinerek, akademik ve bilimsel iş birliklerinin geliştirilmesinin önemini vurguladı. Yeni proje önerilerinin İtalyan ortaklarla birlikte sunulduğunu ifade etti.
Bilim Diplomasisinin Rolü
TÜBA’nın İtalya’daki Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkilerine ve iki ülkenin bilim akademileri arasında imzalanan mutabakat muhtırasına dikkat çeken Koyuncu, bilim diplomasisinin ülkeler arası ilişkileri güçlendirmede temel araçlardan biri olduğunu söyledi. İklim değişikliği, su kaynaklarının korunması, enerji güvenliği ve yapay zekâ gibi küresel sorunların uluslararası bilimsel iş birlikleriyle ele alınacağını belirtti. Bu çerçevede, TÜBA’nın ev sahipliğinde 19-20 Mart 2027’de İstanbul’da düzenlenmesi planlanan Dünya Bilim Forumu’na da değindi.
Tarih ve Ticaret Oturumları
Açılış konuşmalarının ardından Gaetano Sabatini modern dönemde ticarette Osmanlı kapitülasyonlarını, Giampaolo Conte 19. yüzyılın ikinci yarısındaki İtalya-Osmanlı ticari ve finansal ilişkilerini ele aldı. Ebru Boyar, Guillaume de Bondini ve geç Osmanlı İstanbul’undaki La Turchia / La Turquie gazetesi üzerine sunum yaptı. Alessandro Albanese Ginammi, Türkiye-İtalya ticaret ilişkilerini ve 1963 Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi. Lelio Lapadre ise Avrupa Birliği’nin dış ilişkileri bağlamında iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin mevcut durumunu ve geleceğini paylaştı. Programın kapanış konuşmasını Gaetano Sabatini yaptı.
