
Science (S20), doğal tehlikelere karşı dayanıklılığın teknoloji ve uluslararası iş birliğiyle güçlendirilmesini savunan bir bildirge yayımladı. Bildirgenin hazırlanmasında paydaşlar arasında yer alan TÜBA, afet risklerinin azaltılmasında bilimsel bilginin ve ülkeler arası ortaklığın önemine dikkat çekiyor. Metinde, afetlerin yalnızca etkilendikleri bölgeyi değil; tedarik zincirlerini, finans piyasalarını, çevresel kaynakları ve toplumsal yaşamı da sarstığı vurgulanıyor.
Risklerin karmaşıklaşması
Bildirge, doğal tehlikelerin etkilerinin dünya genelinde giderek çeşitlendiğini ve karmaşıklaştığını belirtiyor. İklim değişikliği, plansız kentleşme, arazi kullanımı ve altyapı yetersizliklerinin afetlerin yol açtığı kayıpları artırabildiği ifade ediliyor.
Teknolojinin kullanımı
Metinde teknolojinin hazırlık, müdahale ve iyileşme aşamalarında etkin biçimde kullanılması öneriliyor. Yeryüzü gözlemi, uzaktan algılama, erken uyarı sistemleri, sayısal modelleme, dijital ikiz, insansız hava araçları ve yapay zekâ bu kapsamda sayılan araçlar arasında yer alıyor. Bildirgeye göre bu teknolojilerin etkisini artırmak için veri altyapısının güçlendirilmesi, kurumsal kapasitenin geliştirilmesi ve finansmana adil erişim sağlanması gerekiyor.
Düşük ve orta gelirli ülkelerin yüksek çözünürlüklü verilere ve yeni teknolojilere erişiminin desteklenmesi gerektiği de bildirgede yer alan öneriler arasında. Çözümlerin ülkelerin ve toplulukların ihtiyaçlarına uygun geliştirilmesi ve teknolojinin insan uzmanlığını destekleyecek biçimde kullanılması vurgulanıyor.
Çok paydaşlı iş birliği
Bildirge, hükûmetler, akademi, sanayi, sivil toplum, yerel topluluklar ve uluslararası kuruluşlar arasında sürdürülebilir ortaklıkların kurulmasını öneriyor. Afet risklerinin sınır aşan niteliğine dikkat çeken metin, ülkeler arasında veri, deneyim ve uzmanlığın paylaşılmasının önemini ortaya koyuyor. Uluslararası iş birliğinin tek yönlü bir aktarımdan ibaret olmaması, bilgi ve çözümlerin eşit ortaklıkla birlikte üretilmesi gerektiği de ifade ediliyor.
Bildirgede, afetlerin tamamen önlenemeyeceği belirtilirken bilimsel bilgi, teknoloji ve uluslararası iş birliğiyle toplumların bu olaylara daha hazırlıklı hale getirilebileceği ifade ediliyor. Afetlere karşı dayanıklılığın güçlü kurumlar, nitelikli insan kaynağı, sürdürülebilir altyapı ve uzun vadeli yatırımlarla mümkün olabileceği de metinde yer alıyor.







