
Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA), Osmanlı tarihçiliğinin öncü isimlerinden Halil İnalcık’ın yaşamını ve bilimsel çalışmalarını ele alan “Halil İnalcık Hayatı Bizzat Tarih” adlı eseri yayımladı. Dr. Bülent Arı’nın kaleme aldığı kitap, TÜBA Yaşam Öyküleri Dizisi’nin sekizinci kitabı olarak okurla buluşuyor.
Otuz yıllık arşiv birikimi
Eserin hazırlanışında yazarın yaklaşık otuz yıl boyunca biriktirdiği özel arşiv belgeleri kullanıldı. Akademik evraklar, fotoğraflar, mektuplar ve yayımlanmış çalışmalar bir araya getirilirken, İnalcık’ın yanında geçirilen on sekiz yıllık süreçte yapılan görüşmeler de kitaba kaynaklık etti.
Akademik çevreye ve düşünce dünyasına bakış
Kitap, İnalcık’ın yaşamını kronolojik bir çerçevede ele alırken birlikte çalıştığı bilim insanlarını ve dönemin önemli tarihçilerini de kayıt altına alıyor. Çalışma disiplini, araştırma titizliği ve öğrencileriyle ilişkileri de belgeler ve hatıralar üzerinden aktarılıyor. Eser, İnalcık külliyatının genel bir tanıtımı olarak tasarlandı ve gelecekteki daha derinlikli araştırmalara kaynaklık etmeyi amaçlıyor.
TÜBA Başkanı’ndan değerlendirme
TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, kitabın takdim yazısında İnalcık’ın Osmanlı tarihi araştırmalarında önemli bir boşluğu doldurduğunu belirtti. Şeker, İnalcık’ın geliştirdiği yöntem ve terminolojinin bugün dünya çapında Osmanlı araştırmalarında ortak dil haline geldiğini ifade etti. TÜBA’nın bu mirası yaşatmayı bir vefa borcu olarak gördüğünü aktaran Şeker, bu kapsamda TÜBA-TESEP Halil İnalcık Özel Ödülü’nün sosyal ve beşerî bilimler alanında nitelikli Türkçe telif eserleri desteklediğini hatırlattı.
Osmanlı tarihine yeni bir yaklaşım
İnalcık, Osmanlı tarihini yalnızca savaşlar ve hükümdarlar üzerinden okuyan geleneksel anlayışın ötesine taşıdı. Arşiv belgelerini coğrafya, hukuk, iktisat ve sosyoloji gibi disiplinlerle birlikte değerlendirerek devlet kurumlarını, ticaret ilişkilerini, vergi düzenini ve şehir yapısını araştırmanın merkezine yerleştirdi. Tahrir defterleri ve şer’iyye sicilleri gibi kaynakların bilimsel yöntemlerle kullanılması da bu yaklaşımın önemli bir parçasıdı.
Yirmi üç üniversiteden fahri doktora unvanı alan İnalcık’ın, TÜBA Şeref Üyeliği, British Academy ve American Academy of Arts and Sciences üyelikleri ile Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü ve Kral Faysal Ödülü gibi birçok ödülü bulunuyor.







